نمایشگر دسته ای مطالب نمایشگر دسته ای مطالب

بازگشت به صفحه کامل

مهندسي فناوري اطلاعات و ارتباطات

مهندسي فناوري اطلاعات و ارتباطات


مهندسي فناوري اطلاعات و ارتباطات

فناوري اطلاعات از ويکي‌پديا، دانشنامه آزادپرش به: ناوبري, جستجو  اين مقاله نيازمند ويکي‌سازي است. لطفاً با توجه به راهنماي ويرايش و شيوه‌نامه، محتواي آن را بهبود بخشيد.

 

فناوري اطلاعات (فا) [?] (به انگليسي: Information Technology يا IT)، همچنانکه به‌وسيله انجمن فناوري اطلاعات آمريکا (ITAA) تعريف شده‌است، «به مطالعه، طراحي، توسعه، پياده‌سازي، پشتيباني يا مديريت سيستم‌هاي اطلاعاتي مبتني بر رايانه، خصوصا برنامه‌هاي نرم‌افزاري و سخت‌افزار رايانه مي‌پردازد». به طور کوتاه، فناوري اطلاعات با مسائلي مانند استفاده از رايانه‌هاي الکترونيکي و نرم‌افزار سروکار دارد تا تبديل، ذخيره، حفاظت، پردازش، انتقال و بازيابي اطلاعات به شکلي مطمئن و امن انجام پذيرد.

 

اخيرا تغيير اندکي در اين عبارت داده مي‌شود تا اين اصطلاح به طور روشن دايره ارتباطات مخابراتي را نيز شامل گردد. بنابراين عده‌اي بيشتر مايلند تا عبارت «فناوري اطلاعات و ارتباطات» (Information and Communications Technology) يا به اختصار ICT را به کار برند.

 

محتويات

تعريف

عناصر اصلي

زمينه‌هاي فناوري اطلاعات

ابزارهاي نرم افزاري مديريت خدمات فناوري اطلاعات

فناوري اطلاعات در دانشگاه‌هاي ايران

سرفصل دروس مهندسي فناوري اطلاعات

مهندسي فناوري اطلاعات و ارتباطات

متولي فناوري اطلاعات در ايران

جستارهاي وابسته

منابع

 

 

)ويرايش( تعريف

کشور‌هايي که در سال ???? براي فناوري ارتباطات و اطلاعات، هزينه پرداخت کرده‌اندفناوري اطلاعات بسيار از علم رايانه وسيع‌تر (و پيچيده تر) است. اين اصطلاح در دهه -- جايگزين اصطلاحات پردازش داده‌ها و سيستم‌هاي اطلاعات مديريت شد که در دهه‌هاي -- و -- بسيار رايج بودند. فناوري اطلاعات معمولاً به کليه فناوريهائي اشاره دارد که در پنج حوزه جمع آوري، ذخيره سازي، پردازش، انتقال و نمايش اطلاعات کاربرد دارند.

 

دانش فناوري اطلاعات و رايانه با هم فرق مي‌کنند، البته در موارد زيادي با هم اشتراک دارند. اگر علم رايانه را مشابه مهندسي مکانيک بگيريم، فناوري اطلاعات مشابه صنعت حمل و نقل است. در صنعت حمل و نقل، خودرو و راه‌آهن و هواپيما و کشتي داريم. همه اين‌ها را مهندسان مکانيک طرح مي‌کنند. در عين حال در صنعت حمل و نقل مسائل مربوط به مديريت ناوگان و مديريت ترافيک و تعيين استراتژي حمل و نقل در سطح شرکت و شهر و کشور مطرح است که ربط مستقيمي به مهندسي مکانيک ندارد اما فناوري اطلاعات و ارتباطات (ICT)(به فارسي فاوا) مهمترين مقوله در اين زمينه‌است. سيد حامد خسرواني شريعتي، تعريفي ديگر از فناوري اطلاعات بيان مي دارد که بيان از فرابخشي بودن اين رشته دارد، به گفته ايشان : مهندسي فناوري اطلاعات دانشي ترکيبي از مهندسي نرم افزار، مهندسي صنايع و مارکتينگ مي باشد که رويکردي تحليلي، تجاري و باريک بينانه به تکنولوژي هاي نوين اطلاعاتي دارد .ايشان با ايجاد اين رويکرد شکاف ميان طراحان نرم افزار و تحليل کنندگان سيستم و بازار هدف را حل کرده اند.

 

[ويرايش] عناصر اصليفناوري اطلاعات متشکل از چهار عنصر اساسي (انسان، ساز و کار، ابزار، ساختار) است، به طوري که در اين فناوري، اطلاعات از طريق زنجيره ارزشي که از بهم پيوستن اين عناصر ايجاد مي‌شود جريان يافته و پيوسته تعالي و تکامل سازمان را فراراه خود قرار مي‌دهد:

 

انسان: منابع انساني، مفاهيم و انديشه، نوآوري

ساز و کار: قوانين، مقررات و روشها، سازوکارهاي بهبود و رشد، سازوکارهاي ارزش گذاري و مالي

ابزار: نرم‌افزار، سخت‌افزار، شبکه و ارتباطات

ساختار: سازماني، فراسازماني مرتبط، جهاني

بسياري مفهوم فناوري اطلاعات را با کامپيوتر و انفورماتيک ادغام مي کنند، اين درحاليست که اين ها ابزار هاي فناوري اطلاعات مي باشند نه تمامي آنچه که فناوري اطلاعات عرضه مي کند . سيد حامد خسرواني شريعتي در مقاله اي در همين زمينه آورده است که :" با فرض اينکه فناوري اطلاعات يک سيب باشد، کامپيوتر، شبکه، نرم افزار و ديگر ابزارهاي مرتبط با اين حوزه همانند دم سيب است که ميوه توسط آن تغذيه مي گردد، حال اين خود سيب است که محصول اصلي است و هدف و نتيجه در آن خلاصه مي گردد:

 

[ويرايش] زمينه‌هاي فناوري اطلاعاتامروزه معناي اصطلاح «فناوري اطلاعات» بسيار وسيع شده‌است و بسياري از جنبه‌هاي محاسباتي و فناوري را دربر مي‌گيرد و نسبت به قبل شناخت اين اصطلاح آسان‌تر شده‌است. چتر فناوري اطلاعات تقريباً بزرگ است و بسياري از زمينه‌ها را پوشش مي‌دهد. متخصصين فناوري اطلاعات وظايف متنوعي دارد، از نصب برنامه‌هاي کاربردي تا طراحي شبکه‌هاي پيچيده رايانه‌اي و پايگاه داده‌هاي اطلاعاتي. چندي از زمينه‌هاي فعاليت متخصصين فناوري اطلاعات مي‌تواند موارد زير باشند: فناوري اطلاعات و علوم کتابداري و اطلاع رساني ارتباط تنگاتنگي با هم دارند.

 

مديريت اطلاعات

پياده‌سازي شبکه‌هاي رايانه‌اي

مهندسي رايانه

طراحي سيستم‌هاي پايگاه داده

مديريت سيستم‌هاي اطلاعاتي

سيستم‌هاي اطلاعاتي مديريت

مديريت سيستم‌ها

امنيت

مديريت خدمات فناوري اطلاعات

در ايران متولي اصلي فناوري اطلاعات و ارتباطات را وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات ميدانند .

فناوري اطلاعات چيست؟

 

[ويرايش] ابزارهاي نرم افزاري مديريت خدمات فناوري اطلاعاتبا افزايش چشمگير تنوع تجهيزات و خدمات مربوط به فناوري اطلاعات, مديريت خدمات ارائه شده در اين حوزه نيز با چالشهاي فراواني روبرو شده است. مديريت رسيدگي به مشکلات و درخواستها, مديريت تجهيزات و منابع در رابطه با خدمات پشتيباني فني و تخصيص آنها به کاربران, و همچنين نظارت , کنترل و برنامه ريز در اين زمينه از جمله مواردي است که مديران حوزه فناوري اطلاعات را بر آن مي دارد تا براي خود ابزارهاي سودمند و کارا تدارک ببينند. از جمله اين ابزارها, ميتوان به نرم افزارهاي مديريت خدمات فناوري اطلاعات اشاره نمود که ميتوانند مديران و کارشناسان و تکنسين ها را در اين رابطه ياري نمايند. بعنوان مثال نرم افزار پرشين سرويس دسک که يک برنامه تحت وب است اين اجازه را به کاربران آن ميدهد که مديريت مشکل و همچنين مديريت کالاها و تجهيزات را به صورت بسيار قدرتمند انجام دهند.

 

[ويرايش] فناوري اطلاعات در دانشگاه‌هاي ايراندر بيشتر کشورها اين دانش در دانشگاه‌ها با عنوان رشته «فناوري اطلاعات» (Information Technology) شناخته مي‌شود، در حاليکه در ايران بر اساس تصميم سازمان آموزش عالي کشور عنوان «مهندسي فناوري اطلاعات» براي اين رشته بکار برده مي‌شود و رشته اي نيز تحت عنوان مهندسي فناوري اطلاعات و ارتباطات (ICT) به پيشنهاد وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات اخيراً در دانشگاههاي ايران تدريس مي‌شود همچنين رشته‌اي با عنوان فقط «فناوري اطلاعات» وجود ندارد.[نيازمند منبع] همچنين رشته? ميان‌رشته‌اي ديگري با عنوان رشته «مديريت فناوري اطلاعات» در دانشگاه‌هاي ايران و ديگر کشورها وجود دارد که از ترکيب دو رشته "مديريت" و «فناوري اطلاعات» به وجود آمده‌است. رشته مهندسي فناوري اطلاعات به چگونگي سازماندهي و ساماندهي داده‌ها مي‌پردازد و رشته مديريت فناوري اطلاعات به چگونگي تدوين سيستم و استفاده از داده‌ها مي‌پردازد. هرکدام از اين رشته‌ها داراي گرايش‌هاي ويژه خود هستند که در دانشگاه‌هاي ايران به شرح زير اند:

 

گرايش‌هاي رشته مهندسي فناوري اطلاعات:

 

تجارت الکترونيکي

سيستم‌هاي چندرسانه‌اي

مديريت سيستم‌هاي اطلاعاتي

امنيت اطلاعات

شبکه‌هاي کامپيوتري

مهندسي فناوري اطلاعات (IT)

گرايش‌هاي رشته مديريت فناوري اطلاعات:

 

مديريت منابع اطلاعاتي

سيستم‌هاي اطلاعات پيشرفته

نظام کيفيت فراگير

گرايش‌هاي رشته مهندسي فناوري اطلاعات و ارتباطات:

 

مديريت شبکه

ديتا و امنيت شبکه

ارتباطات سيار

مديريت ارتباطات و فناوري اطلاعات

سيستمهاي چند رسانه اي

[ويرايش] سرفصل دروس مهندسي فناوري اطلاعاتدروس اصلي رشته مهندسي فناوري اطلاعات

دروس تخصصي رشته مهندسي فناوري اطلاعات

دروس اختياري رشته مهندسي فناوري اطلاعات

درس‌هاي تخصصي کارشناسي مهندسي فناوري اطلاعات عبارتند از:

 

مباني فناوري اطلاعات

مهندسي فناوري اطلاعات

تجارت الکترونيکي

مديريت و کنترل پروژه‌هاي فناوري اطلاعات

برنامه‌ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات

آموزش الکترونيکي

محيط‌هاي چند رسانه‌اي

پروژه فناوري اطلاعات

کارآموزي IT

گرافيک کامپيوتري

[ويرايش] مهندسي فناوري اطلاعات و ارتباطاتبرنامه درسي کارشناسي ناپيوسته "مهندسي تکنولوژي ارتباطات و فن آوري اطلاعات ICT" با ده گرايش در جلسه روز 25/6/85 شوراي برنامه ريزي آموزش و درسي وزارت علوم تحقيقات و فناوري به تصويب نهايي رسيد. اين برنامه براي رفع نيازهاي تخصصي وزارت ارتباطات و فن آوري اطلاعات از سوي اين وزارتخانه طراحي و تدوين شده و با تأئيد گروه صنعت به دبيرخانه شورا ارسال شده بود.

 

دکتر کشت کار معاون پژوهشي و مدير دفتر برنامه ريزي درسي دانشگاه جامع نيز ضمن اعلام خبر فوق اظهار داشت اين برنامه جهت آموزش مهندسيني طراحي شده که بتوانند نيازهاي تخصصي تعداد زيادي از مشاغل مرتبط با تکنولوژي ICT را برآورده نمايند. اين رشته با 10 گرايش براي ده طيف از متصديان مشاغل مهندسي و طراحي در وزارت ارتباطات با همکاري مشترک بين اين وزارتخانه، دانشگاه جامع و وزارت علوم تدوين شده است. ضمناً اين رشته از سال 85 در دانشکده پست و مخابرات ايران و از سال 87 به صورت پايلوت در دانشگاه صنعتي شريف، دانشگاه علم و صنعت ايران، دانشگاه تهران و دانشگاه امير کبير اجرايي شد..

 

[ويرايش] متولي فناوري اطلاعات در ايراندر ايران هميشه بحث بر سر متولي اصلي فناوري اطلاعات وجود داشت تا با تغيير نام وزارت پست و تلگراف و تلفن در سال 1382 به وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات و مهمتر از آن ايجاد معاونت فناوري اطلاعات وزارت ارتباطات، خود را متولي اصلي فناوري اطلاعات در کشور مطرح ساخت. از اين سال به بعد توسعه همه جانبه‌اي در اين وزارتخانه صورت گرفت تا شرکتها و مراکز متعددي زير مجموعه آن تشکل يافتند و هر يک از آنها با توانمنديها و فعاليتهاي بسيار، تحولات فراواني را شکل داده و باعث گسترش وضع ارتباطي کشور در بخش‌هاي پست و مخابرات شدند.معاونت فناوري اطلاعات به منظور تدوين راهبردها، سياستها، برنامه‌هاي بلند مدت و اهداف کيفي و کمي بخش توسعه فناوري اطلاعات و ارائه آن به شوراي عالي فناوري اطلاعات معاونتي تحت عنوان معاونت فناوري اطلاعات در ساختار سازماني وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات در نظر گرفته شد. و کم کم سازمانهايي مثل سازمان فناوري اطلاعات و ارتباطات زيرساخت نيز در اين رابطه شکل گرفتند . [